30 Bin Üyemize Katılın
E-Bülten yayınlarımız için abone olun.
kontek enerji

TürkAkım Projesi Nedir? Sağlayacağı Yararlar Nelerdir?

TürkAkım Gaz Boru Hattı Projesine yönelik teknik, ekonomik ve hukuki çerçeveyi belirlemek amacıyla Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında TürkAkım Gaz Boru Hattı’na ilişkin Hükümetlerarası Anlaşma 10 Ekim 2016 tarihinde İstanbul’da Sayın Cumhurbaşkanımız ve Rusya Devlet Başkanı Sayın Putin’in huzurlarında imzalanmıştır. Anlaşmanın her iki ülkede resmi onay süreci tamamlanmıştır.

Projenin açılış tarihi de 8 Ocak 2020 olarak belirlenmiştir.

TürkAkım Projesi

TürkAkım Açık Deniz Boru Hattı, Rusya’da Anapa kıyısından başlayıp Karadeniz altından 930 kilometre boyunca ilerleyerek Trakya kıyısında Türkiye’ye ulaşıyor.

TürkAkım, Rusya’daki dev doğalgaz rezervlerini doğrudan Türkiye’nin doğalgaz dağıtım şebekesine bağlayarak Türkiye, Güney ve Güneydoğu Avrupa için güvenilir bir enerji kaynağı yaratıyor.

Boru hattı sisteminin deniz kesimi, Karadeniz’den birbirine paralel ilerleyen iki hattan oluşuyor. Boru hatları Rusya kıyısındaki Anapa kenti yakınlarında başlayıp Trakya’daki Kıyıköy beldesinde Türkiye kıyısına çıkıyor.

Kıyıköy’deki alım terminalinden sonra karadaki iki yeraltı boru hattından biri Lüleburgaz’da Türkiye’nin mevcut doğal gaz şebekesine bağlanacak. Diğer boru hattı ise Türkiye – Avrupa sınırına ulaşıp burada sona erecek.

TürkAkım Teknolojisi

Boru hatları, doğalgazın aktarımı için en güvenli, uygun ve etkili taşıma yöntemlerinden biridir.

İki kilometreyi aşan derinlikte inşa edilen 81 santimetre çapındaki ilk boru hattı sistemi olan TürkAkım, sektörün teknik sınırlarını daha da ileriye taşıyor.

Azami güvenlik için tasarlandı

TürkAkım’ı oluşturan açık deniz boru hatları, her biri 12 metre uzunluğunda binlerce boru kesitinden oluşuyor. Borular, deniz altındaki muazzam basınca karşı dayanıklı olması için, 39 milimetre kalınlığında özel tasarlanmış karbon manganez çelik levhalardan üretildi. Kıyı yakınında sığ sulara döşenecek borular, denizdeki hareketliliğe karşı daha da dayanıklı ve korumalı olması için betonla kaplandı.

Üretim aşamasının ardından borular Karadeniz kıyısındaki limanlarda depolandı.

TürkAkım, işletime girdiğinde yılda 31,5 milyar metreküp doğal gaz aktarım kapasitesiyle Türkiye ve Avrupa’ya güvenilir enerji arzı sağlayacak.

Açık denizde inşaat

TürkAkım Projesi’nin açık denizdeki yapımını dünyanın en büyük inşaat gemisi olan Pioneering Spirit üstlendi. Borular gemide birbirine ve ana düzeneğe kaynakla birleştirildi. Boru hattı suya indirilmeden önce kaynaklama noktaları tek tek denetlenerek koruma için üzerlerine kaplama uygulandı.

Pioneering Spirit, yol aldıkça boru düzeneğine yeni kesimler ekleyerek 15 ayda Karadeniz’deki iki hattın yapımını tamamladı. Günde 24 saat çalışan gemi, her gün ortalama 5 kilometre uzunluğunda boru hattı döşedi. 2018 yılının Ağustos ayında bir günde 6,3 kilometre boru hattı inşa ederek sektörde bir dünya rekoruna imza attı. Derin denizlerdeki inşaat süreci, 2018 yılının Kasım ayında tamamlandı.

Sektörde yeni bir çıta

TürkAkım, teknoloji ve malzeme bakımından doğalgaz taşıma sektöründe yeni bir çıta oluşturuyor. TürkAkım Açık Deniz Boru Hattı, 2200 metre derinlikte döşenecek en büyük sistem.

Sualtı görüntüleme
Derin denizlerde, karşılaşılan nesnelerin ayrıntılı olarak incelenmesi ve güzergahın, boru hattının ve diğer bileşenlerin görsel denetiminin gerçekleştirilmesi için uzaktan kumandalı araç kullanılarak çekim yapılabiliyor. Uzaktan Kumandalı Araç faaliyet gösterirken üzerinde sonar veya manometre gibi araçlar da taşınabiliyor.

Yüksek çözünürlüklü sismik tarama
Araştırma gemisinin ürettiği güçlü bir ses titreşimi, deniz tabanına çarparak yüzeyin altında yayılıyor. Deniz tabanı, geri dönen titreşimin bir kısmını yansıtırken, bir kısmı deniz tabanında ilerliyor. Jeofizikçiler geri dönen ses titreşimlerinin zamanlaması, geometrisi ve yoğunluğunu inceleyerek deniz tabanı altındaki farklı katmanların haritasını çıkarabiliyor.

Eko sondaj
Çoklu sinyal verebilen yankı cihazı kullanılarak oluşturulan akustik titreşimler,deniz tabanına veya burada karşılaşılan herhangi bir nesneye çarpıp nesnenin şekline göre farklı zaman ve şekillerde geri yansıyor. Böylece, deniz tabanının topoğrafyasının yanı sıra nesnelerin şeklini ve derinliğini gösteren üç boyutlu bir model oluşturulabiliyor.

Taban altı profil etüdü
Ses titreşimleri deniz tabanına dönüştürücüyle dikey olarak gönderiliyor ve titreşimin dönüşü alıcılarla kaydediliyor. Bu yöntem, deniz tabanının altındaki tortul katmanların görüntüsünün elde edilmesini sağlıyor. Bu mini sismik araç, deniz tabanına yakın derinliklerde gezdirilebildiği gibi uzaktan kumandalı aracın üzerine de takılabiliyor.

Yan taramalı sonar etüdü
Deniz tabanı üzerinde daha geniş alanların akustik görüntüsünü oluşturmak için kullanılan bu teknik, bulunduğu noktadan sağa ve sola doğru 500 metrelik bir koridoru tarayarak güzergah yakınında herhangi bir engel olup olmadığına ilişkin bilgi sağlıyor. Yüksek frekanslı titreşim kullanan sonar, gemiyle çekilebildiği gibi uzaktan kumandalı aracın üzerine de takılabiliyor. Akustik gölge, titreşimin zamanlaması ve yoğunluğu ile benzer akustik faktörler incelenerek, deniz tabanının özelliği, olası nesnelerin veya engellerin boyutları belirlenebiliyor.

Deniz tabanı numuneleri
Deniz tabanında farklı derinliklerden çeşitli yöntemler kullanılarak alınan örnekler laboratuvarda incelenerek deniz tabanının ekolojik, jeolojik veya jeoteknik özellikleri belirlenebiliyor. Deniz tabanının farklı jeofiziksel özellikleriyle ilişkili olarak incelenen sonuçlar, deniz tabanının altındaki katmanların jeolojik haritasının çıkarılmasına ve deniz tabanının boru inşaatına uygun olup olmadığını belirlemeye yarıyor.

TürkAkım ve Sağlayacağı Yararlar

Doğalgaz tedariki konusundaki sorumluluğunu ciddiyetle üstlenen Rusya, sözleşme yükümlülüklerini her zaman yerine getirmiştir. Doğalgazı doğrudan aktarabilen boru hatları, enerji arz güvenliği konusunda kilit öneme sahiptir.

OECD üyesi Avrupa ülkelerinin milyar metreküp (mmk) cinsinden doğalgaz talebi Kaynak: Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Dünya Enerji Görünümü 2016 (Yeni Politikalar Senaryosu) :

2011 yılından beri faaliyette olan Kuzey Akım Boru Hattı, Almanya ve diğer kuzey Avrupa ülkelerine kesintisiz doğalgaz akışının teminatı olarak bir süredir faaliyet gösteriyor. Mavi Akım boru hattı üzerinden ise 2003 yılından bu yana Türkiye’ye de doğrudan doğalgaz tedarik ediliyor.

Türkiye’nin batısı ile güney ve güneydoğu Avrupa ülkelerine doğalgaz aktarımı için ise halen Ukrayna üzerinden gelen daha eski bir sistem kullanılıyor. 20 yılı aşkın süredir bu sistemin yenileme çalışmalarına yeterli yatırım yapılmadığından, güvenilirliğini yitiren bu sisteme bağımlı ülkeler için enerji arz güvenliğinde riskler söz konusu.

Yerel Yatırım ve Fırsatlar

TürkAkım Projesi’nin, hayata geçirildiği bölgelerde yaşayanlar için ekonomik ve toplumsal kalkınmaya katkıda bulunmasının önemine inanıyoruz. Toplumsal Yatırım Programımız, bölge sakinlerinin istek ve ihtiyaçlarına yanıt vermeyi hedefliyor. Uygulanacak projelerin belirlenmesi, önceliklendirilmesi ve hayata geçirilmesi aşamalarında katılımcı bir süreç yürütülüyor.

Daha geniş ölçekte, TürkAkım Projesi kapsamında Türkiye’de ve diğer bölge ülkelerinde gerekli altyapının geliştirilmesi, sanayinin modernizasyonuna destek oluyor.

TürkAkım ayrıca, yıllık 31,5 milyar metreküp kapasitesiyle Türkiye’nin jeostratejik önemini daha da artırıyor.

TürkAkım ve Çevre

TürkAkım, güvenliği öncelik olarak benimsemekle kalmayıp çevresel sorumluluklarını da ön planda tutuyor.

Güvenilir Bir Sicil

İlk sualtı gaz boru hattının inşa edildiği 1950’lerden bu yana, teknoloji büyük gelişim gösterdi. Doğalgaz gibi kaynakların taşınması için açık deniz boru hatları artık en güvenilir ve verimli yöntem olarak görülüyor. Açık deniz boru hatlarında bugüne dek herhangi bir ciddi kaza veya aksama yaşanmadı.

Çevresel Etki Değerlendirmeleri

En doğru ve en uygun boru hattı tasarımını geliştirmek için, güvenli boru hattı tasarımı, araştırma ve çevre çalışmalarına yönelik önemli yatırımlar yaptık. Bu sürecin bir parçası olarak, gerek Rusya gerek Türkiye kesimlerine ilişkin Çevresel Etki Değerlendirmeleri (ÇED) gerçekleştirildi.

Hem kara hem deniz kısımları için uluslararası uzmanlarla beraber çalıştığımız bu Çevresel Etki Değerlendirmeleri, projenin çevre ve bölge halkı üzerindeki olası etkileri konularında daha ayrıntılı bilgiler sağladı. Projenin olumlu etkilerini daha da artırmak, olası olumsuz etkilerini ise asgari düzeye indirmek için bu değerlendirmeler temelinde stratejiler geliştidik.

Daha önce planlanan Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı kapsamında projenin Rusya kesimi için Çevresel Etki Değerlendirmesi tamamlanmıştı. Türkiye kesimi için de kapsamlı bir ÇED hazırlanarak ilgili resmi makamların onayı alındı.

Gerek ÇED raporları, gerekse çevresel ve toplumsal izleme çalışmalarının sonuçları doğrultusunda TürkAkım’ın kazanımlarını geliştirmek ve etkilerini asgariye indirmek için gerekli çalışmalar sürdürülüyor.

En uygun güzergahın belirlenmesi

Boru hattı yapımında en uygun güzergahın belirlenmesi için Karadeniz tabanında binlerce kilometrelik bir alan incelendi. Farklı seçeneklerin değerlendirilmesinin ardından, Rusya kıyısında yer alan Anapa’dan Türkiye kıyısındaki Kıyıköy’e uzanan güzergah en iyi rota olarak belirlendi.

Mühendislerimiz, modern tarama tekniklerinden yararlanarak deniz tabanının ayrıntılı profilini çıkarıp farklı toprak tiplerini analiz etti. Boru hattı, kıyıya yakın kısımlarda denizin kıta sahanlığı adı verilen sığ kesimlerinden geçiyor. Karadeniz’de kıta sahanlığı sınırında deniz tabanının birden derinleşip 80 metreden 1500 metre derinliğe inmesi, boru hattı güzergahını bir hayli zorlu kılıyor. Boru hattının yapımında bu zorlukları titizlikle değerlendirip tasarlanan güzergahı hayata geçirmeyi başardık.

Karadeniz’in Kültürel Mirasının Korunması

Karadeniz’in dikkate değer özelliklerinden biri, 100 ila 200 metre derinliğin altında neredeyse hiç oksijen bulunmaması, buna karşılık yüksek seviyede hidrojen sülfit bulunmasıdır. Bu durum, balıklar ve diğer canlıların yaşamasına uygun bir yaşam ortamı oluşturmazken, arkeologlar için ideal bir araştırma alanı niteliği taşıyor. Karadeniz’in derinliklerinde oksijen ve bakteri olmadığından, gemi enkazları ve kültürel değer taşıyan diğer sualtı kalıntıları, yüzlerce yıl geçse de neredeyse hiç çürümeden korunuyor.

Karadeniz tabanının doğusundan batısına uzanan 500 metre genişliğinde bir sualtı koridorunu tarayan ilk kurumlardan biriyiz. Bu araştırmalar sayesinde, Bizans Dönemi’ne (11-14. yüzyıl) dayanan gemi enkazları da dahil olmak üzere kültürel miras niteliği taşıyabilecek bir dizi kalıntı bulundu. Böyle alanlara zarar vermemek adına boru hattı güzergahında bu mirasın korunması için gerekli önlemler alındı.

TürkAkım, Sağlık ve Güvenlik

Projenin tüm aşamalarında İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Standartlarına en iyi şekilde uyuluyor.

TürkAkım’da güvenlik, en birincil önceliktir. Boru hattını en ileri kalite ve güvenlik standartlarına uygun olarak tasarlamak, inşa etmek ve işletmek hedefleniyor.

TürkAkım olarak, projenin tüm süreçlerinde azami güvenlik sağlamak için İş Sağlığı ve Güvenliği ile Çevre Standartlarının yanı sıra tasarım, malzeme, imalat, kurulum, denetim, işletim ve bakım konularında kalite kontrol standartlarına da harfiyen uyuyoruz.

TürkAkım Projesi’nin sektörde kabul gören standartlarla uyumlu şekilde geliştirilmesi için tasarımdan boru üretimi ve boru hattı inşaatına dek tüm aşamalarda deneyimli mühendisler ve uluslararası uzmanlarla birlikte çalışıyoruz.

Son derece kapsamlı şekilde gerçekleştirdiğimiz risk analizinin yanı sıra ayrıntılı denetim ve bakım sistemlerimiz, boru hattının işletimde kaldığı sürece uluslararası güvenlik standartlarını karşılamasının teminatı olacak. Boru hattının nesiller boyunca güvenle işletilmesi için, en gelişmiş malzeme ve ekipmanın yanı sıra güvenilirliği kanıtlanmış teknolojiyi kullanıyoruz.

Güvenlik standartları:

  • Son derece özenli mühendislik ve planlama yöntemleri uyguladık.
  • En gelişmiş ekipmanlardan ve yüksek kaliteli malzemelerden yararlandık.
  • Kalite Güvence ve Kalite Kontrol sistemi uyguluyoruz.
  • İnşaat ve işletim sürecini titizlikle denetliyoruz.

Denetim standartları:

TürkAkım Boru Hattı’nda kullanılacak borular, en sıkı denetim standartlarıyla üç aşamalı bir kalite kontrolüne tabi tutuldu. Şirketimizin, boru üretim tesislerinin ve bağımsız sertifikasyon şirketlerinin uzmanları, üretilen her bir boruyu denetledi.

Boru döşeme aşamasında, bağımsız sertifikasyon şirketi uzmanlarının gözetiminde, yüklenici şirketlerin temsilcileri ile kendi denetçilerimiz, boruların birbirine kaynaklandığı noktaları tek tek kontrol etti.

Borular, otomatik makineler tarafından ana düzeneğe kaynaklanarak titizlikle birleştirildi.

Boruların birbirine kaynaklandığı noktalar hata olasılığını sıfıra indirmek için ultrasonla kontrol edildi.

Birleşme yerini doldurmak ve ek koruma sağlamak için boruların üzerine kaplama uygulandı.

Bağımsız sertifikasyon şirketi uzmanlarının gözetiminde denetçilerimiz, boruların birbirine kaynaklandığı noktaları tek tek kontrol etti.

TürkAkım politikaları ile ilgili bütün belgeler Dosyalar kısmında bulunabilir.

Rusya mevzuatına göre ÇED

TürkAkım Boru Hattı, Rusya kıyısındaki Anapa kenti yakınlarında başlayarak Karadeniz’in altından Rusya sularında 230 km boyunca ilerleyerek Türkiye’nin Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne ulaşıyor.

Boru hattının Rusya kısmı, gerek kara gerekse açık deniz bölümlerinin çevresel ve toplumsal etkilerinin değerlendirmesi için Rusya izin mevzuatına uygun olarak geliştirildi.

Mevcut Veriler

TürkAkım Projesi, Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı Projesi için geçmişte yürütülen kapsamlı incelemeler ve çevresel etki değerlendirmesinden elde edilen verilerden de yararlanıyor. Rusya kara çıkışı yakınındaki Anapa kenti sakinleri, sivil toplum kuruluşları ve diğer paydaşlarla da bu toplumsal değerlendirmeler kapsamında görüşmeler yapıldı.

Kapsamlı tasarım ve değerlendirme süreciyle bölge sakinleri ve çevre üzerindeki olası etkileri asgariye indirmeye çalışan TürkAkım, projenin uygulanmasında da etkilerin telafisi konusunda gerekli önlemleri alıyor.

Rusya’daki Çevresel Etki Değerlendirmesi ile ilgili bütün belgeler Dosyalar kısmında bulunabilir.

Türkiye mevzuatına göre ÇED

Açık deniz boru hattının yaklaşık 700 kilometrelik kısmı Karadeniz’de Türkiye Münhasır Ekonomik Bölgesi ile Türkiye sularında yer alıyor. Boru hattının bu kesiminin Türkiye çevre standartları ve mevzuatına uygun olarak geliştirilmesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi gerçekleştirildi.

Türkiye’deki Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) aşaması, TürkAkım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı’nın geliştirilmesi sürecinde projenin yerel çevre ve halk üzerindeki olası etkisini asgari düzeye indirmek için çevresel koşulları, bölge halkının refahını ve boru hattı güvenliğini dikkate aldı.

Projenin Türkiye kesimi, Türkiye’deki çevre mevzuatına ve izin prosedürlerine uygun olarak geliştiriliyor.

Mevcut Veriler

TürkAkım Boru Hattı’nın Türkiye kesimine ilişkin ÇED ve izinler süreci, iki kısımdan oluşuyor.

Rusya’dan Türkiye-Bulgaristan Münhasır Ekonomik Bölgeler sınırına kadar olan kesim için Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Projesi çerçevesinde 2014 yılında Çevresel Etki Değerlendirmesi gerçekleştirilmiş ve onaylanmıştı. Güney Akım için gerçekleştirilen kapsamlı araştırma ve değerlendirmelerin sonuçları TürkAkım Açık Deniz Boru Hattı’nın geliştirilmesinde de kullanıldı.

Türkiye ve Bulgaristan Münhasır Ekonomik Bölgeleri sınırından Türkiye kıyısına kadar olan yaklaşık 275 kilometre uzunluğundaki kesime ilişkin olarak ayrı bir Çevresel Etki Değerlendirmesi yapıldı.

Türkiye’deki paydaşlarla bu değerlendirmeler kapsamında istişareler gerçekleştirildi. Açık deniz güzergahının yeni kesimiyle kara çıkışı için gerçekleştirilen ÇED için geniş kapsamlı bir istişare süreci yürütülerek Kıyıköy bölgesindeki paydaşların da projeye ilişkin görüşleri alındı.

Türkiye’deki Çevresel Etki Değerlendirmesi ile ilgili bütün belgeler Dosyalar kısmında bulunabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir