Titanyum Nedir? Kullanım Alanları Nelerdir?

Nadir bir element olarak zannedilen titanyum, aslında yerkabuğunda en çok bulunan 6. element olma özelliğine sahiptir. Fakat özel jeolojik şartlarda ve çok seyrek olarak yataklanmaktadır. Ekonomik öneme sahip titanyum mineralleri rutil ( TiO2 ) ve ilmenit ( FeTiO3 ) tir. Titanyum cevheri, kayaçlardan (primer yataklar) ve plaserlerden (ikincil yataklar) sağlanmaktadır.

Titanyum’un Kimyasal Özellikleri

Titanyum, snayide, uzay teknolojisinde geniş bir kullanım alanına sahiptir. Kimyasal sembolü “Ti” olan, element tablosunun 4. alt grubunda bulunan bir geçiş metalidir. Atom numarası 22, atom ağırlığı 47,9, özgül ağırlığı 4,5’tur. Çok serttir, metal hali kuvarsı çizebilir. Hafiftir, kırılgandır, dokusu gümüş beyaz renkte parlaktır. Erime noktası 1660 derece, kaynama noktası ise, 3287 derecedir.

Titanyum Antimanyetiktir, ısı ve elektrik iletkenliği demirden düşüktür. Asit, tuz ve diğer kimyasal bileşik ve maddelere son derece dayanıklıdır. Kimyasal ve fiziksel özellikleri zirkonyum ile benzerlik gösterir. Hiçbir mikroorganizma ile reaksiyona girmez, toksik değildir. İnsan vücuduna zarar vermez, alerji yapmaz. Soğuk ve sıcak preslenebilir. Kaynak yapılabilir, torna ve frezede işlenebilir. Azotla yanan az sayıdaki metaller arasındadır. Reaktif bir maddedir, saf olarak elde edilmesi zordur. Düşük yoğunlukludur, yüksek gerilme ve korozyon direncine sahiptir.

Titanyum Nerelerde Hangi Ülkelerde Bulunur?

Dünya’nın çok ülkesinde zengin titanyum yatakları bulunmaktadır. Ancak rezervleri konusunda net bir bilgi yoktur. Dünyanın önemli titanyum yataklarına sahip ülkeleri; Çin, Avusturalya, Kanada, Hindistan, Güney Afrika, Norveç, Ukrayna, Birezilya, ABD, Vietnam, Mozambik ve Sri Lanka’dır. Dünyada günümüzde titanyum cevheri üretiminde, TiO2  eldesi ve arzında herhangi bir sorun yoktur. Mevcut rezervler dünya gereksinimini uzun süre karşılamaya yetecek düzeydedir. Ancak mevcut  teknolojilerin karmaşık olması nedeni ile ürün fiyatları yüksektir. Fiyatların yüksekliği de tüketimi ve kullanım alanlarını sınırlamaktadır.

Titanyum’un Kullanım Alanlar Nelerdir?

Titanyum’un oldukça geniş bir kullanım alanı bulunmasına ve rezerv olarak dünyada çok yerde rastlanmasına rağmen mevcut teknoloji ile işlenmesi ve yatakların dağınık olması nedeniyle pahalı bir metal durumundadır.  Titanyum mineral olarak kağıt, plastik ve boya endüstrisinde kullaılır.

Titanyum Yüksek ısı ve hızda çalışan titreşimli parçalarda vazgeçilmez bir metaldir. Özellikle Savunma, uzay ve uçak sanayileri, kimya ve elektrokimya endüstrilerinde dayanıklı metal olarak sıklıkla kullanım alanı bulmaktadır. Ancak işlenmesinin oldukça zor olması ve maliyetleri sebebiyle metal olarak özel alanlarda kullanıma geçebilmektedir.

Titanyum ayrıca araç motor parçaları, motor türbin kanatları, fabrikaların kimyasal madde üreten bölümleri, kozmetik ürünleri, muşamba, yapak ipek, beyaz mürekkep, renkli cam, seramik, deri ve kumaş boyaları, polietil yani kimyasal maddelere dayanıklı eşyalar, pencere çerçeveleri, kâğıt dolgu ve kaplamaları, kaynak elektrotları, elektrik arkları, vernik, cila, petrokimyasallar, arıtma santralleri, diş implantları, dental malzemeler, protezler, mücevher ve takılar, saatler, gözlük, cep telefonları, fotoğraf makineleri gibi pek çok sayısız alanda kullanım şansına sahiptir. Ancak işlenmesinin zorluğu ve maliyetleri yükseltmesi bakımında ticari olarak buna değecek ürünlerde kullanım alanı genişlemektedir.