30 Bin Üyemize Katılın
E-Bülten yayınlarımız için abone olun.
Reklamı kapat

Sistem Esnekliğinde Elektrik Piyasalarının Rolü Nedir?

Elektrik sisteminin güvenli olarak işleyişinin ötesinde, dayanıklılık olarak adlandırılan olağanüstü koşullarda da işletimle ilgili becerilerini sürdürmeleri beklenmektedir. Herhangi bir elektrik sisteminin dayanıklılığı çeşitli sistem desteklerinin beraberinde getirdiği esneklikle artar.

Elektrik sistemine esneklik sağlayacak daha esnek kömür santralleri ya da enerji depolama gibi teknoloji bazlı seçeneklerin yanında, regülasyon ve piyasa temelli kaynaklar da mevcuttur (Şekil 1).

Şekil 1: Sisteme esneklik sağlayan seçenekler

SHURA’nın Mayıs 2018’de yayımlamış olduğu şebeke entegrasyon çalışmasına göre:

Yüksek gerilim iletim şebekelerinin (154 kilovolt (kV) ve üzeri) 2026’ya kadar, planlanan yatırımların ötesine geçen yatırımlara gerek duyulmaksızın ve işletimle ilgili güçlükler yaşanmaksızın, toplam 40 GW’lık rüzgâr ve güneş enerjisini entegre edebileceğini göstermiştir.

Aynı raporda, planlanan rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesinin 2026’ya kadar üç katına, yani 60 GW’a çıkarılmasının da mümkün olduğu, ancak bu büyüklükteki bir kapasitenin entegre edilmesinin;

Örneğin daha esnek kömür santralleri, talep tarafı katılımı ya da enerji depolama gibi seçeneklerin devreye sokulmasıyla daha esnek bir enerji sistemi gerektireceği belirtilmektedir.

Belirtilen esneklik seçenekleri farklı seviyelerde faydaları beraberinde getirecektir. Aynı çalışmada:

Sistemin esnekliğinin artırılmasının fayda ve maliyetlerine ilişkin değerlendirilmeler,
>> Dağıtık batarya depolama
>> Pompaj depolamalı hidroelektrik sistemler
>> Talep tarafı katılımı
>> Eski kömür santrallerinin iyileştirilmesi

kapsamında ele alınmıştır.

Seçilen esneklik seçenekleri portföyünün toplam ek maliyeti megavat saat (MWh) başına 1,7 Euro ile 3,4 Euro gibi yüksek bir düzey, yani 2026 sistem seviyelendirilmiş elektrik üretim maliyetinin (LCOE) %4,5’i ile %8,9’u arasında değişmektedir.

Elde edilen toplam fayda ise MWh başına 1,3 Euro ile 1,5 Euro, yani sistem LCOE’sinin %3,5’i ile %4,0’ü arasında değişmektedir.

Şekil 2’de çalışmanın çıktılarından biri olan, esneklik seçeneklerinin maliyet ve faydalarının karşılaştırması gösterilmektedir.

Şekil 2: Farklı iletim şebekesi esneklik seçeneklerinin birim fayda ve maliyeti (Euro2016 /MWh)

Sistem esnekliğini artırmak için gereken seçenekler:

SHURA’nın sistem esnekliğini artırmak için gereken seçenekleri incelediği çalışması, sisteme daha fazla yenilenebilir enerji entegrasyonu için elektrik piyasası tasarımı dışında teknolojik çözümlere odaklanmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, sisteme esneklik sağlayan teknolojik çözümlere ek olarak, elektrik piyasası tasarımının yenilenebilir enerji entegrasyonu ve şebeke esnekliği için kilit rol oynayacağını göstermiştir.

Bu esneklik seçeneklerini sisteme kazandırmak için, farklı gereksinimlerinin yanı sıra optimum maliyetli sistem esnekliğine ulaşılmasını mümkün kılan bir piyasa tasarımını da göz önünde bulunduran politika mekanizmaları gerekecektir.

Bu nedenle, mevcut elektrik piyasası tasarımını anlamak ve elektrik piyasasının mevcut durumunu güçlendirecek, bu sayede daha fazla değişken yenilenebilir enerji kaynağının entegrasyonunu kolaylaştıran olası iyileştirmelerin belirlenmesi gerekecektir.

Daha önceki çalışmalarında güneş ve rüzgâr enerjisi entegrasyonunun teknoloji açılarını değerlendiren SHURA’nın 2020 yılı içinde yayınlayacağı bir sonraki çalışması toptan elektrik piyasasındaki iyileşmelerin sistem esnekliğine nasıl katkı sağlayacağını araştırmaktır.

Bu çalışmaya paralel olarak yürütülecek bir başka çalışmada dağıtık enerji sistemlerinin piyasa ve şebeke entegrasyonu incelenecektir. Elektrik piyasasının güneş ve rüzgâr entegrasyonu için oynayabileceği kilit rolü gösterebilmek adına, bu kısa raporda Almanya’da 2015 yılında gerçekleşen güneş tutulması esnasında yaşananlar vaka analizi yoluyla anlatılmaktadır.

Bu özet raporun hazırlanmasında, Agora Energiewende’nin “A word on flexibility, The German Energiewende in practice: how the electricity market manages flexibility challenges when the shares of wind and PV are high” raporu referans olarak kullanılmıştır.

SHURA tarafından hazırlanan “Sistem Esnekliğinde Elektrik Piyasalarının Rolü: Almanya enerji dönüşümünden örnekler” raporuna aşağıdaki bağıntıdan ulaşabilirsiniz:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir