30 Bin Üyemize Katılın
E-Bülten yayınlarımız için abone olun.
Reklamı kapat

Petrol Nedir? Ham Petrol Nedir?

Latince petro (taş) ve oleum (yağ) kelimelerinden oluşan petrol kelimesi taşyağı anlamına gelmektedir. Petrol, hidrojen ve karbondan oluşan, içerisinde az miktarda nitrojen, oksijen ve kükürt bulunan bir bileşimdir; yalın bir formülü yoktur. İngilizcesi Petroleum‘dur.

Rafine edilmemiş sıvı haldeki petrole ham petrol, gaz halindeki petrole doğalgaz, yarı katı ve katı halde bulunan ve ağır hidrokarbon ve katrandan oluşan petrole ise özelliklerine ve yöresel kullanımlarına bağlı olarak asfalt, zift, katran ve benzeri isimler verilir. Ham petrol ve doğalgazın ana bileşenleri hidrojen ve karbon olduğu için hidrokarbon olarak da isimlendirilirler.

Ham Petrol Nedir

Ham petrol, sıvı hidrokarbonlarla değişen oranlarda çözünmüş gaz, katran ve katkı maddelerinden oluşur. Hafif (yüksek graviteli) petrol açık kahverengi, sarı veya yeşil renkli; ağır (düşük graviteli) petrol ise koyu kahverengi veya siyah renklidirler. Yüksek graviteli petrolün rafinajından çoğunlukla benzin, gazyağı ve motorin gibi hafif ve beyaz ürünler; düşük graviteli petrolün rafinajından ise fuel-oil ve asfalt gibi ağır ve siyah ürünler elde edilir. Brent Petrol, Ham petrolün fiyatlandırılmaında petrolün kalitesini gösteren referanstır.

Petrolün Özellikleri ve Sınıflandırılması

Amerikan Petrol Enstitüsü (API) tarafından çıkarılan ve özgül ağırlığa bağlı API Gravitesi tanımı, bütün dünyada petrolün sınıflandırılması için genel kabul görmüştür. Uluslararası bir birim olan gravite, 10 ile 48 arasında değişmektedir. Gravite, petrolün yoğunluğu anlamına gelmez. Yoğunlukla ters orantılı olan gravitenin formülü sağdaki gibidir:

Petrolün yoğunluğu = 141.5 / (131.5 + Petrolün gravitesi)

Bu formül göre düşük özgül ağırlıklı petrolün API gravitesi yüksektir. Petrolün graviteye göre sınıflandırılması aşağıdaki gibidir:

              Hafif > 31 ,
              Orta 20 – 31,
              Ağır 10 – 20,
              Tabii Bitümen < 10

Kolay üretilebilir olması, taşınabilmesi ve işlenebilmesi sebebiyle günümüzde dünya petrol talebinin %90’ı hafif ve orta petrol ile karşılanmaktadır. Dünya petrol kaynaklarının ancak % 25’ini hafif ve orta petrol teşkil etmektedir. Dünyada ağır petrol rezervleri, Brezilya, Kanada, Amerika, Rusya ve Venezuela’da bulunmaktadır. Ancak ağır petrolün taşınması ve mevcut rafinerilerde ham madde olarak kullanılması için iyileştirilmesi gerekmekte, bu da ek maliyet getirmektedir.

Ham petrolün üretilmesinde ve işlenmesinde bir diğer faktör de akmaya karşı direnç olarak tanımlanan viskozitedir. Düşük viskoziteli petrollerin üretimi, taşınması, işlenmesi daha kolay ve ekonomik olduğundan dünya ticaretinde bu tür petroller tercih edilmektedir.

Petrol, içerdiği kükürt miktarı açısından da sınıflandırılır. Bu konuda belirlenmiş kesin kriterler bulunmamakla birlikte genel olarak kükürt yüzdesinin % 0,5’in altında olması durumunda petrol kükürtsüz (sweet) kabul edilir.

Petrol Nasıl Keşfedildi?

Dünyanın ilk petrol kuyusu 1859’da Amerika Birleşik Devletleri Pennsylvania eyaletinde açıldı. Dünyadaki ilk petrol ABD sınırları içinde Pennsylvania eyaletinin Rouseville şehrinde Albay Edwin Drake tarafından ilk düzenli petrol çıkaran kuyuyu açması ile tarihte yer alır.

Girişinde “Petrol sanayiinin doğum yerine hoş geldiniz” yazan Rouseville kentinin Titusville kasabasında, 16 Ağustos 1861’de, “Bir Numaralı Kuyu” dünyanın ilk düzenli petrolünü üretmeye başladı.

Pittsburgh’un 112 kilometre kuzeyinde kuyuyu açan Drake, ilk düzenli üretimden iki yıl önce 1859’da buradan 16 kilometre kuzeyde olan Titusville’de ilk petrol kuyusunu delerek doğanın fosil yağının fışkırmasını sağladı. O zamanlar Hamilton McClintock’un çiftliği olan arazi, dünyanın ilk sanayi kullanımına yönelik düzenli petrol kuyusu olarak büyük girişim akıncılarına, iş adamlarına sahne oldu. İlk üretim 60 metre derinden 175 varildi.

Türkiye’nin Petrol Rezervi Nedir?

2017 yılı Türkiye üretilebilir petrol rezervi 324 milyon varil olarak kaydedilmiştir. Yeni keşifler yapılmadığı takdirde, mevcut üretim miktarı dikkate alındığında, kalan üretilebilir ham petrol rezervinin yaklaşık 18 yıllık ömrü bulunmaktadır.

Türkiye’deki petrol sahalarının %7’si, 25 milyon varil rezervden daha büyük olup, kalan %93’ünün rezervi 25 milyon varilden azdır. Diğer bir ifadeyle, Türkiye’de keşfedilmiş petrol sahalarının %93’ü küçük saha, %7’si ise orta büyüklükteki saha sınıfındadır. Büyük saha sınıfına giren 500 milyon varilden büyük rezerv barındıran sahamız bulunmamaktadır. Sahaların büyük çoğunluğu yaşlı sahalar olup bu nedenle kuyu verimleri giderek düşmektedir. Bu kapsamda sahalarda uygulanan üretimi arttırma teknikleri, kuyuların verimi açısından büyük önem taşımaktadır.

Petrol rezervi olan ülkeler nelerdir?

Petrol yataklarının dünyaya dağılımı daha çok Kuzey Amerika, Meksika, Rusya, Çin, Venezuela ve Orta Doğu’da bulunmaktadır. Petrolün gerçek kompozisyonu bulunduğu yere göre değişmektedir. Örneğin Amerika Birleşik Devletlerinin Pensilvanya ham petrolleri çoğunlukla alifatik hidrokarbonlarken, batı ham petrollerinin ana bileşenleri aromatiktir.

Dünya petrol Rezerv Haritası

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir