30 Bin Üyemize Katılın
E-Bülten yayınlarımız için abone olun.
Reklamı kapat

Mini-YEKA’lardan Çantacıları Uzak Tutalım

Hasan YİĞİT (Köşe Yazısı) – Son aylarda güneş enerjisi sektöründe en çok konuşulan konu Mini-YEKA’lar.

Bu konu ile ilgili ortalıkta çok detaylar geçiyor. Siyasetçilerin ve bürokratların da açıklamaları gelince insanın kafası karışmakta.

Son gelen açıklamalar ile beraber, Mini-YEKA’da çantacıların yeniden ön plana çıkacağına inanmaktayım. Çantacılar bu yarışmaya girerlerse bu projelerin 2024’ten önce hayata geçemeyeceğini iddia edebilirim.

Örnek olarak, 2015’te yapılan 600 MW GES ihaleleri. Bunun kaçı yapıldı? Bu projede yapılanların çoğu da 2019 yılında yapıldı.

Bu düşünceye nereden geldim?

Son açıklamalarda ihalelerin 10’ar MW paketlerde yapılacağı ve arazilerin Milli Emlak’tan gösterileceği bilgileri gelmekte.

Antalya’da düzenlenen Türkiye Enerji Zirvesi’ndeki oturumların birinde bir üst düzey bürokrat benim için daha mantıklı bir açıklama yapmıştı. Arazilerin temininin yatırımcılar tarafından üstlenilmesi.

Gelelim 10’ar MW’lık paketlere…

10’ar MW’lık paket halinde ihaleler yapılırsa çantacıların da bu ihaleye girmeleri muhtemelen çok yüksek. Ayrıca 10’ar MW paket halinde yapılırsa yarışmalar güneşin yoğun olduğu bölgelerde kilovatsaat başı fiyatların 7,00 $ cent’in altına düşmesi bana göre çok zor.

10’ar MW yerine önceki RES ihaleleri gibi o il için verilen kapasiteye kadar kurma hakkı verilse, bana göre kilovatsaat alım fiyatı 5,00 – 5,99 $ cent bandında veya bazı illerde 5,00 $ cent altında olması muhtemelen çok yüksek.

Bu durumda yarışmalara gerçek yatırımcı katılır ve santrallerin 2015’te yapılan yarışma gibi elektrik üretmesi için 3-4 yıl beklemeyiz.

Gelelim arazilere, çantacıları uzak tutmak için ve yatırımcılarında elini taşının altına koymaları için kurulacak arazi yatırımcı tarafından temin edilmesini isterim. Ayrıca bu durumda ödenecek kira veya satış bedelleri ekonomimize çok faydalı olur. Muhtemelen kurulum yapılacak arazilerin olduğu bölgeler kırsal bölgeler olduğu için gelecek sıcak para, o bölgedeki vatandaşlarımızı da pozitif etkiler.

Gelelim benim Mini-YEKA ile düşüncelerime:

A) Lisanssız kapsamında GES kurulumu yüksek olan illeri devre dışı bırakmak. Nedeni; Güneş Enerjisini Türkiye’mizin bütün bölgelerine yaymak; Edirne, Samsun, Sinop, Kars, Ağrı dâhil. Herkes her zaman Almanya’yı örnek alıyor, orada güneşin verimliliği nasıl? Az önce belirttiğim illerden daha düşük değil mi? O zaman ben hodri meydan diyorum, yatırımcılar kendilerine güveniyorlarsa o illerde de yarışmalara katılsınlar.

B) Kendi memleketim Burdur’un da yarışmalara katılacak illerden biri olmasını bakanlıktan rica etmekteyim, bir Mikro Milliyetçisi olarak Burdur’uma çok önem vermekteyim

C) Yukarıda belirttiğim gibi 10’ar MW yerine, yarışmada düşük alım fiyatı çıkması için ve ileride YEKDEM maliyetlerine çok etki etmemesi için yatırımcıların o ilde verilen kapasiteye kadar güneş enerjisi santrali kurma hakkı olması. Bilindiği gibi bir santralin her 1 MW büyüme ile beraber kWp bazında kurulum ve işletme maliyetleri düştüğünü bilmekteyiz. Bu da beraberinde ihalede kilovat saat başına fiyatların 5-6 $cent bandına veya bazı bölgelerde 5,00 $cent’in altında düşmesi demektir.

Ç) Antalya’da düzenlenen Türkiye Enerji Zirvesinde bir bürokratın bir oturumda açıklaması gibi, arazilerin yatırımcı tarafından temin edilmesi. Nedenlerini yukarıda belirttim.

D) Çantacıların katılamaması için yarışmaya kazanan şirketin ödeyeceği teminat miktarının yüksek tutulması ve o teminatın çok kısa bir zaman içinde hazineye yatırılması. Belki yarışmaya katılmak için de bir teminat mektubu istenebilinir.  

E) 2015 yılında yapılan yarışma sonrası ve lisanssız kapsamında yapılan GES’lerde en büyük sorunlardan biri imar ve tarımdan alınacak yazılardı. Bu yarışmalara girmek isteyen herkes bu sorunları bildiğini ön görmekteyim ve bundan dolayı yatırımcıların arazi seçiminde buna dikkat edecekleri düşüncesindeyim. İmar ve Tarım ile yaşayabilecekleri sorunlar bakanlık tarafından süre uzatım için mazeret olarak kabul edilmemesi ve yarışma sonrası maksimum 36 ay süre içinde santrallerin şebekeye elektrik verme şartı koyulması.

Çantacısız Mini-YEKA’lar dileği ile sizleri 27-28-29 Şubat 2020’de Fuar Koordinatörlüğünü üstlendiğim ENEREX Enerji Verimliliği ve Dönüşümü Fuarı için Antalya ANFAŞ-Expo‘ya davet etmekteyim.

Köşe Yazarı:

Hasan YİĞİT

Dipl. Ing. (FH) Hasan YİĞİT
hasan@enerjibaba.com

Hasan yiğit

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir