Hasan Yiğit ( Köşe Yazısı ) – Kamu da 12 Mayıs 2019 tarihinde yayınlana 30772 sayılı “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmenliği” ‘ne göre dört çeşit başvuru durumu mevcuttur.

Birincisi:

Lisans alma ile şirket kurma muafiyeti;
MADDE 5 – (1) Önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf olarak kurulabilecek üretim tesisleri şunlardır:  
b) İletim ya da dağıtım sistemiyle bağlantı tesis etmeden izole çalışan üretim tesisleri,

İkincisi:

Lisans alma ile şirket kurma muafiyeti
MADDE 5 – (1) Önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf olarak kurulabilecek üretim tesisleri şunlardır:  
ç) Ürettiği enerjinin tamamını iletim veya dağıtım sistemine vermeden kullanan, üretimi ve tüketimi aynı ölçüm noktasında olan, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri,

Üçüncüsü:

Başvuruda bulunulabilecek tesisler ;
MADDE 11 – (2) Kamu kurum ve kuruluşları, atıksu ve içme suyu arıtma tesisleri ile tarımsal sulama amaçlı tesislerin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü geçmemek kaydıyla, tüketim tesisleri ile aynı ölçüm noktasında 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurabilir.

Dördüncüsü:

Tüketim ihtiyacına yönelik uygulamalar ;
MADDE 30 – (1) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, tüketim tesislerinin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere, ilgili tüketim tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü geçmeyecek şekilde 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurulabilir.
(2) Bu madde kapsamındaki tesisler için aynı dağıtım bölgesinde yer almak koşuluyla üretim ve tüketim tesislerinin aynı ölçüm noktasında olması şartı aranmaz.

AÇIKLAMALAR

Madde 5.1.B

  • Üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında olma şartı ile
  • Dağıtım Bedeli /Mahsuplaşma; Mahsuplaşma ve Tüketim fazlası satışı yoktur
  • Şebekeden izole olarak çalışmaktadır
  • Çatı, Cephe ve Arazi uygulaması
  • Kurulu güç; üst sınır yoktur

Madde 5.1.Ç

  • Üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında olma şartı ile
  • Dağıtım Bedeli /Mahsuplaşma Madde 5.1.Ç kapsamında (aşağıdaki tablo)
  • Aylık Mahsuplaşma sonrası üretilen elektriğin tüketim fazlası şebekeye verilemiyor
  • Çatı, Cephe ve Arazi uygulaması
  • Kurulu güç; sözleşme gücü kadar sınırlı, üst sınır yoktur
  • Aylık mahsuplaşma kapsamında
  • Dağıtım Bedelli (Veriş yönünde): tam bedel alınmakta
  • Dağıtım Bedelli (Çekiş yönünde): tam bedel alınmakta

Madde 11.2

  • Üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında olma şartı ile
  • Dağıtım Bedeli /Mahsuplaşma Madde 11.2 kapsamında (aşağıdaki tablo)
  • Çatı, Cephe ve Arazi uygulaması
  • Abonelerin birleştirilmesi yapılamıyor
  • Kurulu Güç; sözleşme gücü kadar sınırlı, üst sınır 5 MW
  • Aylık mahsuplaşma kapsamında
  • Dağıtım Bedelli (Veriş yönünde): ilk 10 yıl alınmıyor
  • Dağıtım Bedelli (Çekiş yönünde): %50 indirimli

Madde 30

  • Tüketim tesisi/tesisleri ve Üretim tesisi aynı dağıtım şirketi sınırları içinde olma şartı ile
  • Dağıtım Bedeli /Mahsuplaşma Madde 30 kapsamında (aşağıdaki tablo)
  • Çatı, Cephe ve Arazi uygulaması
  • Aynı tüzel kişiye ait ve aynı tarife sınıfında bulunan Tüketim noktaları birleştirilebiliniyor
  • Kurulu Güç; toplam sözleşme gücü kadar sınırlı, üst sınır 5 MW
  • Mahsuplaşma kapsamında
  • Dağıtım Bedelli (Veriş yönünde): tam bedel alınmakta
  • Dağıtım Bedelli (Çekiş yönünde): tam bedel alınmakta

Dağıtım Bedelli Hesaplama Tablosu

dağıtım bedeli

Mevcut 1 Temmuz 2019 tarihinde EPDK tarafından yayınlanan fiyat tablosuna göre çekiş yönünde Dağıtım Bedeli rakamları;

elektrik fiyatları

Örnek Olarak;

  • Dağıtım Bedelli (Çekiş) 8,9588 krş / kWh (Sanayi – OG) 
  • Dağıtım Bedelli (Çekiş) 13,8612 krş / kWh (Sanayi – AG) 
  • Dağıtım Bedelli (Çekiş) 15.7671 krş / kWh (Ticarethane – OG)
  • Dağıtım Bedelli (Çekiş) 18,7848 krş / kWh (Ticarethane – AG)

Veriş yönündeki dağıtım bedelli bütün tarife sınıfları için aynıdır, mevcut rakam 15,7671 krş / kWh.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilan edilen kendi tarife sınıfına ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedelleri;

Mevcut 1 Temmuz 2019 Tarifeleri:

  • Ticarethane – OG : 46,6585 krş/kWh
  • Ticarethane – AG : 47,1090krş/kWh
  • Sanayi – OG : 42,5427 krş/kWh
  • Sanayi- AG : 43,3173 krş/kWh
elektrik fiyat

Sonuç Olarak;

        Madde 5.1.B kapsamında bulunan tesisler şebeke bulunmayan bölümler için uygundur.

        Madde 5.1.Ç kapsamında 5 MW üst sınırı üstünde tüketim gerektiren ve yüksek anlık (saatlik mahsuplaşma kapsamında) tüketimi olan tesisler için uygundur, üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında olma şartı ile.

Mahsuplaşma kapsamında bu tür tesislerde dağıtım bedelli olarak (örnek olarak Ticarethane OG baz alınırsa, çoğu KAMU da kullanılan tarife sınıfı) veriş yönünde 15,7671 krş/kWh ve çekiş yönünde 15,7671 krş/kWh bedel dağıtım şirketi tarafından faturada yansıtılır. Bu demek mahsuplaşma kapsamında bulunan tüketilen elektrik için mevcut durumda ve yukarıda belirtilen tarife sınıfına göre toplamında kilovat saat başına 31,5342 krş bedel ödenmesi gerekmekte. Anlık kullanılan elektrik için bedel yoktur, aylık mahsuplaşma sonrası tüketim fazlası elektrik şebekeye verilemez. Aylık mahsuplaşma sonrası tüketim fazlası elektrik için ay sonu ödeme yapılmaz ve ayrıca veriş yönünde verilen elektrik için dağıtım bedelli alınmaktadır.

        Madde 11.2 kapsamında lisanssız projelerde 5 MWe üst sınırı geçmeme şartı ile sözleşme gücü kadar sınırlıdır, üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında olma şartı ile.

Mahsuplaşma kapsamında bu tür tesislerde dağıtım bedelli olarak (örnek olarak Ticarethane OG baz alınırsa, çoğu KAMU da kullanılan tarife sınıfı) veriş yönünde (ilk 10 yıl için) 0,00 krş/kWh ve çekiş yönünde 7,88355 krş/kWh bedel dağıtım şirketi tarafından faturada yansıtılır. Bu demek mahsuplaşma kapsamında bulunan tüketilen elektrik için mevcut durumda ve yukarıda belirtilen tarife sınıfına göre toplamında kilovat saat başına 7,88355 krş bedel ödenmesi gerekmekte. Anlık kullanılan elektrik için bedel yoktur, aylık mahsuplaşma sonrası tüketim fazlası elektrik şebekeye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilan edilen kendi tarife sınıfına ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli üzerinden satın alınmaktadır. Aylık mahsuplaşma sonrası tüketim fazlası elektrik için veriş yönünde verilen elektrik için dağıtım bedelli alınmaz (ilk 10 yıl için geçerli).

         Madde 30 kapsamında lisanssız projelerde 5 MWe üst sınırı geçmeme şartı ile toplam abonelerin sözleşme gücü kadar sınırlıdır.

30’uncu Madde kapsamında olan tesisler de üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında olma şartı aranmamaktadır. Madde 30.2 de belirtildiği gibi (2) Bu madde kapsamındaki tesisler için aynı dağıtım bölgesinde yer almak koşuluyla üretim ve tüketim tesislerinin aynı ölçüm noktasında olması şartı aranmaz.”

Birden fazla tüketim noktası birleştirilerek dağıtım şirketleri sınırları içinde başka bir üretim noktasında santral kurulamaktadır. Aynı tüzel kişi ve aynı tarife gurubu şartı ile…!

Mahsuplaşma kapsamında bu tür tesislerde dağıtım bedelli olarak (örnek olarak Ticarethane OG baz alınırsa, çoğu KAMU da kullanılan tarife gurubu) veriş yönünde 15,7671 krş/kWh ve çekiş yönünde 15,7671 krş/kWh bedel dağıtım şirketi tarafından faturada yansıtılır. Bu demek mahsuplaşma kapsamında bulunan tüketilen elektrik için mevcut durumda ve yukarıda belirtilen tarife sınıfına göre toplamında kilovat saat başına 31,5342 krş bedel ödenmesi gerekmekte. Üretim tesisinde bulunan tüketim noktasında anlık kullanılan elektrik için bedel yoktur. Üretim tesisi ile aynı yerde olmayan tüketim tesislerinde tamamı aylık mahsuplaşma kapsamında değerlendirilecektir. Aylık mahsuplaşma sonrası tüketim fazlası elektrik şebekeye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilan edilen kendi tarife sınıfına ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli üzerinden satın alınmaktadır. Aylık mahsuplaşma sonrası tüketim fazlası elektrik için veriş yönünde verilen elektrik için veriş yönünde dağıtım bedelli alınmaktadır.

Yıllık Kazanç farkı

Örnek yıllık 1.000.000 KWh üreten tesis (Ticarethane OG Abonesi)

  1. 450.000 kWh anlık tüketim
  2. 350.000 kWh aylık mahsuplaşma kapsamında tüketim
  3. 200.000 kWh tüketim fazlası

Ticarethane OG tüketim bedelli kilovat saat başına 62,4256 krş.

elektrik fiyat tarifesi

KAZANÇ HESAPLAMALARI

Madde 5.1.ç

(450.000 kWh * 62,4256 krş) + [(350.000 kWh * 62,4256 krş) – (350.000 kWh * 31,5342 krş)] + (200.000 kWh * 0,00 krş)

280.915 TL + 218.490 TL – 110.370 TL + 0,00 TL = 389.035 TL

Madde 11.2

(450.000 kWh * 62,4256 krş) + [(350.000 kWh * 62,4256 krş) – (350.000 kWh * 7,88355 krş)] + (200.000 kWh * 46,6585 krş)

280.915 TL + 218.490 TL – 27.592 TL + 93.317 TL = 565.130 TL

Madde 30

(450.000 kWh * 62,4256 krş) + [(350.000 kWh * 62,4256 krş) – (350.000 kWh * 31.5342 krş)] + [(200.000 kWh * 46,6585 krş) – (200.000 kWh * 15,7671 krş)]

280.915 TL+218.490 TL–110.370 TL+93.317TL–31.534 TL=450.818 TL

Örnek aldığımız yıllık 1.000.000 kWh üreten bir tesis den çıkan kazanç tablomuz;
5.1.ç. Madde 389.035 TL Kazanç
11.2. Madde 565.130 TL Kazanç
30. Madde → 450.818 TL Kazanç

Normalinde 30’uncu Madde kapsamında anlık tüketim çok düşük veya sıfır’a yakın olduğu için yukarıdaki tablo 30’ncu madde kapsamındaki çoğu santrallerde yaşanacak farkı göstermemektedir.

Madde 30 (sahaların çoğunluğunda);

Yıllık 1.000.000 KWh üreten tesis (Ticarethane OG Abonesi) önümüze baz alırsak

  1. 50.000 kWh anlık tüketim
  2. 850.000 kWh aylık mahsuplaşma kapsamında tüketim
  3. 100.000 kWh tüketim fazlası

(50.000 kWh * 62,4256 krş) + [(850.000 kWh * 62,4256 krş) – (850.000 kWh * 31.5342 krş)] + [(100.000 kWh * 46,6585 krş) – (100.000 kWh * 15,7671 krş)]

31.212 TL+530.618 TL-268.041 TL+46.658 TL–15.767 TL=324.680 TL

30’uncu Madde kapsamında kurulan tesisler Pazar yeri çatı veya arazi projeleri olduğu için üretim noktasında tüketim çok düşük veya sıfırdır.

Tüketim noktasında anlık tüketim düştüğü an 30’uncu madde de kazanç da düşmektedir

Proje türüKazanç
   
450.000 kWh anlık kullanım + 350.000 KWh mahsuplaşma kapsamında + 200.000 kWh satış450.818TL
50.000 kWh anlık kullanım + 850.000 KWh mahsuplaşma kapsamında + 100.000 kWh satış324.680 TL

Sonuç üretim noktasında kullanılacak üretim 12 Mayıs 2019 tarihinde yayınlanan 30772 sayılı “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmenliği” ‘ne göre her zaman kârlı.

Not: Bütün yazıda kullanılan fiyat rakamları KDV dahil değildir.

Köşe Yazısı

Dipl. Ing. (FH) Hasan YİĞİT

hasan@enerjibaba.com
+90 532 235 78 31

Hasan yiğit

Hasan Yiğit’in Diğer Köşe Yazıları İçin enerjiportali.com/author/hasan-yigit/ Bağlantısını Ziyaret Edebilirsiniz.