İSTANBUL (Enerji Potalı)- GENSED Genel Sekreteri Hakan Erkan, güneş enerjisi sektörüne dair değerlendirmelerde bulundu.

Güneş Enerjisi Sanayicileri ve Endüstrisi Derneği (GENSED) Genel Sekreteri Hakan Erkan, güneş enerjisi sektörüne dair Energy World dergisinde değerlendirmelerde bulundu. İlk olarak lisanssız güneş enerjisi santralleri için dağıtım bedelinin artışına dikkat çeken Erkan şu değerlendirmelerde bulundu:

“Dağıtım bedelinin, 31.12.2017 tarihinden sonra devreye girecek lisanssız GES’ lerde yaklaşık dört kat artacak olmasından dolayı, 2017 yılı oldukça hareketli geçmiş ve 2 bin 500 MW ilave kurulumla GES kurulu gücü yıl sonunda 3 bin 400 MW’lara ulaşmıştır. 2018 yılında daha sakin bir büyümenin gerçekleşmesi sonucu yaklaşık bin 600 MW’lık ilave GES kurulumu ile toplamda GES kurulu gücünün 5 bin MW’lara ulaştığı görülmektedir.

2018 yılına genel olarak baktığımızda; çatı ve cephe uygulamaları ile ilgili mevzuatta yapılan düzenlemelerin öne çıktığı görülmektedir. 10 kW altı uygulamalar için ruhsat istenmemesi, şebekeye enerji sattığında şirket kurmadan ödeme alınabilmesi ve vergi muafiyeti getirilmesi, başvuru ve kabul sürecinin hızlanması için yapılan diizenlemelerle birlikte alan harçlardaki indirimleri olumlu gelişmeler olarak sayabiliriz.”

“Lisanssız GES’lerde artık projelerin sadece öz tüketim amaçlı kurulabileceğini göstermektedir. “

Lisanssız yönetmelik değişiklik taslağının yayınlanması, bundan sonra lisanssız uygulamaların artık öz tüketim amaçlı proje kapsamında olacağını göstermektedir diyen Erkan, şöyle devam etti:

“ Lisanssız yönetmelik değişikliğinin 2019 yılının ilk çeyreğinde yayınlanması beklenmektedir. Taslağa baktığımızda, çatı ve cephe uygulamalarında şebekeye enerji satış bedelinin 13,3 $ cent yerine kendi tarife grubuna ait perakende tek zamanlı aktif enerji bedeli üzerinden hesaplanacağı görülmektedir. Bu bedelden dağıtım bedeli düşüldüğünde, oldukça düşük bir enerji satış fiyatının olacağı, bu sebeple de artık projelerin sadece öz tüketim amaçlı kurulabileceğini göstermektedir.

“Lisanssız santraller yönetmeliği taslağında saatlik bazla yapılan mahsuplaşmanın aylık bazda yapılacak olmasının yer alması öz tüketim amaçlı projelerin hayata geçmelerinin çabuklaşmasında önemli rol oynayacaktır.”

Taslakta saatlik bazla yapılan mahsuplaşmanın aylık bazda yapılacak olmasının yer alması öz tüketim amaçlı projelerin hayata geçmelerinin çabuklaşmasında önemli rol oynayacaktır. Çünkü günümüzde artan döviz kurları sebebiyle elektrik fiyatlarındaki artışlar başta endüstriyel çatılar olmak üzere öz tüketim amaçlı tüm çatılarda yatırım geri dönüş sürelerinin azalmasına neden olmaktadır. Sadece mahsuplaşmanın saatlik bazda olması, çalışılmayan bayram ve hafta sonu tatillerinde ve gündüz üretim fazlalığının değerlendirilememesi ya da düşük fiyattan şebekeye satışı fizibiliteleri olumsuz etkilemektedir. Aylık mahsuplaşmanın uygulanması öz tüketim amaçlı GES yatırımlarının geri dönüş sürelerinin ortalama 5 yıl civarlarına inmesine dolayısıyla da sektörün hareketlenmesine etken olacaktır.

Diğer bir önemli konu da, taslakta enerji depolamaya yer verilmesidir. Hem YEKA’larda hem de lisanssız projelerde enerji depolama ile ilgili mevzuatta düzenlemelerin yapılması sektörümüz açısından önemli bir gelişme olarak görülmektedir. Çünkü teknolojideki gelişmeler ilerleyen yıllarda GES depolama yatırım maliyetlerindeki düşüşlerin devam ederek birlikte şebeke fiyatları ile rekabet edebileceklerini göstermektedir.”

2019 yılında gerçekleşmesi planlanan ihaleleri de Erkan, şu şekilde konuştu:

“2018 yılındaki diğer önemli konulardan biri de YEKA GES 2 ihalesinin şartnamesinin yayınlanmış olmasıdır. 2019 yılı ocak ayının son haftası yapılacak olan ihalede %60 yerlilik oranı aranarak 1000 MW’lık ihale gerçekleştirilecektir. İhalede 500 MW Şanlıurfa- Viranşehir, 200 MW Hatay-Erzin ve 300 MW Niğde- Bor olmak üzere 3 ayrı yarışma ile kapasite tahsisleri yapılacaktır.

“YEKA GES-3′ ün 2019 yılında ihaleye çıkması beklenmektedir.”

YEKA GES-2 yarışma sonrası ihaleye çıkılması beklenen YEKA GES-3 için 20 MW’ lik 50 trafo belgesi için çalışmaların olduğu ve 2019 yılı içerisinde ihaleye çekilmesi beklenmektedir. 2019 yılında YEKA GES-2 ihalesinin tamamlanması ve YEKA GES-3 ihalesine çıkılmasının sektörümüz açısından oldukça önemli olduğunu belirtmek isteriz.

Lisanslı GES’ lere baktığımızda, 49 projeye 582 MW kapasite tahsisi yapıldığı bugün itibariyle 82 MW lisanslı GES’ in devrede olduğu görülmektedir, 2019 yılı içerisinde yaklaşık 200 MW’lık lisanslı GES’ in işletmeye alınması beklenmektedir.”

“Beklentimiz, yerli üretimin desteklenmesi ve uluslararası rekabet için GES YEKA ve lisanslı projeler için teşviklerin piyasa fiyatlarına yakın değerlerden devam etmesidir. “

GENSED olarak beklentilerini ise Erkan şu ifadelerle aktardı:

“Genel olarak sorunlara baktığımızda; YEKDEM kapsamındaki satış fiyat garantisi teşvikinin 2020 yıl sonuna kadar devreye girecek santraller için geçerli olduğu ve 2020 yılı sonrası için söz konusu teşviklerin sonlandırılacağı açıklanmaktadır. Beklentimiz, yerli üretimin desteklenmesi ve uluslararası rekabet için GES YEKA ve lisanslı projeler için teşviklerin piyasa fiyatlarına yakın değerlerden devam etmesidir. Döviz garantili fiyat satış uygulamasının ortadan kalkması yatırım maliyetlerinin ağırlıklı olarak döviz olan GES yatırımlarının finansman kaynağı bulmalarında zorluk meydana getirecektir.

Lisanssız projelerde ise, aylık ödemelerin bazı görevli tedarik şirketleri tarafından zamanında yapılmaması, güç aşımı ve tüketim tesislerinden kaynaklı sorunlarda orantısız cezalara maruz kalınması önemli sorunlara neden olmaktadır.

Ülkemizin mevcut durumundan dolayı kredi faizlerinin yüksek olması GES yatımlarının gerçekleşememesindeki en önemli sorunlarından biri olarak karşımıza çıktığı görülmektedir. Özellikle, endüstriyel çatılardaki öz tüketim amaçlı birçok proje kredi faizlerinin düşmesini beklemektedir.

2019 yılında YEKA GES’lerin devam etmesi, lisanssız yönetmelik değişikliğinin yayınlanması ve kredi faizlerindeki düşüşlerle birlikte 1500 MW ilave GES kurulumu 2023 yılı hedefimiz olan 15 bin MW’lara ulaşmamız için bir adım daha ilerlememize destek olacaktır.

“Kurulan her 10 MW’lık GES yıllık 1 milyon dolar değerinde petrol ve doğalgaz karşılığı elektrik üretimine eşit üretim yapmaktadır.”

Sektörümüzün sağlıklı büyümesi kaynaklarımızın yurtdışına çıkmasını önleyerek dış ticaret açığının düşmesine katkı sağlamaktadır. Örnek olarak, kurulan her 10 MW’lık GES yıllık 1 milyon dolar değerinde petrol ve doğalgaz karşılığı elektrik üretimine eşit üretim yapmaktadır. Önümüzdeki yıl 5 bin MW’ dan fazla GES’ in devrede olması 500 milyon dolar değerindeki elektriğin doğal bir kaynak olan güneşten üretilerek dış ticaret açığının azalmasına katla sağlayacaktır. Güneş enerjisi teknolojilerine verilecek destek ekonominin en zayıf halkası olan cari açık sorununun çözülmesine katkı sağlayacak ve milli enerji politikalarının güçlenmesine yardımcı olacaktır.

Güneş enerjisi ve enerji depolama gelecekte enerji oyunlarındaki kurallar değiştirirken dış ticaret açığının da azalmasına önemli katkılar sağlayacaktır.”

Son olarak Erkan, GENSED olarak tüm sektör paydaşları ile birlikte sağlıklı bir piyasanın oluşumu ve sürdürülmesi için hızla devam ettiklerini kaydetti.