30 Bin Üyemize Katılın
E-Bülten yayınlarımız için abone olun.


Çatıyı Delmeden Güneş Enerji Santrali Montajı Mümkün Müdür?

Mustafa Zafer Topaloğlu (Köşe Yazısı) – 12.05.2019 tarihli çıkan Lisanssız Elektrik Üretimi Yönetmeliği ile arazi tipi GES’lerin önü kapanmış oldu. Bundan sonra GES sektörü artık yönünü çatıya çevirmiş oldu. Arazi ile ilgili zamanında bir çok kişi yapılan işler ile ilgili yatırımcılara bilgilendirme amaçlı uyarılar yapmıştı.

Arazi uygulamaları ile ilgili sonrasında yaşanacak sorunlardan bahsedilmiş ve yapılan yüksek bütçeli yatırımları etkileyecek sorunlardan bahsedilmişti. Bu sorunlar kimi zaman santralin üreteceği enerjiyi etkileyecek kimi zaman santralde yangın riski ile o yatırımı etkileyecek bir unsurdu. Çatı tipi GES’lerde yatırımı yapacağınız GES  için kullanacağınız çatı altında mutlaka bir işletme, bir depo, bir ev kabaca bir yapı olacaktır. Oluşacak herhangi bir yangın durumunda sadece GES zarar görmeyecek. Çatı altında ne varsa bu yangından nasibini alacaktır. Bu durumda arazi tipi GES’lere göre çatı tipi GES’lerde daha dikkatli olmalıyız.

Şimdiden çatı tipi GES’ler ile ilgili olumsuz montaj hatalarının olduğu bir çok vakıalar ile karşılaşmaktayız.  2-3 sene önce çatısına GES yapılmış yatırımcıların bazıları, çatı su sızdırdığı için çatı kaplama malzemesini değiştirmek zorunda kalıyor.  Burada bir çok neden olabilir. Hep yazılıyor çiziliyor. Ucuz olsun diye hep EPC firmaları (yapan da var yapmayan da var) yatırımcının yapmış olduğu pazarlıktan işi kaçırmamak için bir şekilde bir yerlerden kısıyorlar. Sonuç ortada.

Çatı tipi GES’ler için artık Sandviç panel üreticileri çözüm arayışına  çoktan girdiler. GES uyumlu olma yolunda adımlar atmaya çalışıyor ve  ülkemizde bunu yapan firma var. Çatıya zarar vermeden sızdırmazlık problemini ortadan kaldırmaya yönelik çözümler sunuyor.  Burada dikkat etmek gereken durumlarda var elbette. Uygulanan konstrüksiyon sistemi rüzgar yüküne dayanabilecek mi? Sonra yağmurdan kaçarken rüzgara yakalanmayalım derim.

Türkiye’de çatıyı delmeden yapılan uygulamalardan bir tanesi Aksaray’da bir fabrika çatısına yapmış olduğumuz uygulamadır. Çatı formuna göre özel tasarlanmış alüminyum aparat ile çatıyı delmeden montaj yapılmış ve Statik açıdan TEDAŞ’tan uygunluk almıştır.

Bu tip montajlar çoğalacaktır. Bir çok çatı paneli üretici firma Güneş Enerjisi sektörünün çatıya yöneldiğini gördüğü için ve bu tip deliksiz montaj uygulamaları ile güneş enerjisine uyumlu Çatı formu adı altında çalışmalar yapmaya başlamıştır. Ne olursa olsun firmalar değişime uymak zorundalar. Yoksa, bir adım geride kalmak zorunda kalacaktır.

Bu tip uygulamalar çatıya delik açılmadığı için sıfır sızdırmazlık sağlamakla beraber çatıya binen sabit yükleride azaltmış olup  hem montaj işçiliğini hem konstrüksiyon maliyetini azaltmaktadır.

Çatı delmeden montaj bazı çatı tiplerinde mümkündür. Bunlar çatının yapılarından kaynaklı bazı aparatlar ile çatıya delik açmadan kilit mantığı ile çatıya montaj yapılabilir.

Fabrika çatıları için değişim aslında sektöre göre başladı. Yeni yapılan fabrika çatıları hemen olmasa da ilerleyen günlerde Güneş Enerjisi Santrali yapma ihtimalini düşüncesi ile bu doğrultuda yapılmaktadır. Peki, bu değişim yada ön görü kamu binalarında, konutlarda, hastanelerde, otellerde, kısacası fabrika dışındaki çatılarda böyle mi? Tabi ki bu ön gördüğümüz değişim çok sonra farkına varılacak. Burada öncesinde yapılacak tasarım, işin uygulama aşamasına gelindiğinde hem konstrüksiyon maliyetini hem işin olabilirliğini etkileyecek.

İşimiz gereği bir çok çatıda keşif yapıyoruz. Bir çoğunda çözüm üretmek zorunda kalıyoruz ve bir çoğunda bu çatı olmaz demek zorunda kalıyoruz. Güneş enerjisi düşünerek yapılacak çatılarda daha fazla verim almak mümkündür. Bu yüzden Özellikle kamu ve konutlarda bu konuda çok önemli adımlar atılmalıdır.  Çünkü ilerleyen yıllarda bu çatılara GES kurulacağı aşikardır.

Çatı üzerine ekstra yük bineceği için  “statik yük” önemli...

Yapılan yapılara güneş panel ve konstrüksiyon ile ekstra yük bineceği için binanın bu yükü taşıyabilecek statik açıdan uygun olması gerekir. Bazı binalar ancak çatıdaki kaplama malzemesini kaldıracak düzeyde yük hesaplaması yapılmış durumdadır. Bu çatılara GES kurmak için binada güçlendirme yapmak zorunda kalınıyor. Proje aşamasında çatıya bu yükün geleceği düşünülüp ona göre statik hesap yapılmalıdır.

Yazımı bitirirken bir söz söylemek istiyorum: Çatısız ev olmaz, GES’siz çatı olmaz.

Köşe Yazarı:

Mustafa Zafer Topaloğlu

0532 286 5848/ mansteen@gmail.com

Mansur-Zafer-Topaloglu

1 Yorum

  • mansur dedi ki:

    Muvaffak Bey haklısınız ama burda o bilgiler reklama girdiği için yazamıyorum. Ama numaram mail adresim var. Bilgi almak isterseniz memnuniyetle yardımcı olurum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir