30 Bin Üyemize Katılın
E-Bülten yayınlarımız için abone olun.
kontek enerji


“Çatıda Dost Gibi Görünen Düşman”

Cüneyt Selçuk Güngör (Köşe Yazısı) – Bu aralar pandemi bir yandan, dünyanın ekonomik düzeni bir yandan, hep alıştığınız gibi, geri dönüş süreleri, yatırımlar gibi konularda yazamadım bir türlü.

Aslında bu işin bahanesi, piyasalarda bir para arzı söz konusu, yatırımcı parasını nereye koyacağını bilemediği bir dönemdeyiz. Döviz, borsa, altın, gayrimenkul hepsi karışık, ama solar sektörü hep güvenli liman. Getirisi belli götürüsü belli, öyle biri hapşurdu, öbürü kazan kaldırdı , değişmiyorda.

O yüzden yatırımcılar çatı ges’i iyi anladı ve ciddi bir yoğunluk söz konusu, sizleri biraz ihmal ettim, kusuruma bakmayın lütfen.

Konumuz Çatıdaki Düşman, aslında çok iyi bir broker kendisi, güzel para kazandırıyor, ben size bugün onun düşman yönlerinden birini anlatacağım.

Bu konuda verdiği destekler için özellikle Erkan Bey yani Isotec, Asolar ve Alperçelik firmalarına teşekkür ediyorum, onlardan aldığım bazı görselleri ve bilgileri izinleri ile yazımda paylaşacağım.

Güneş Enerjisi yatırımı için (hala soranlar var, saha bitti arkadaşlar, sadece çatı) , ilk adım faturamıza bakıyoruz. Elektrik faturamızda gördüğümüz abone tipi yatırım kararımızda en etkili sebep arkadaşlar, eğer Ticarethane iseniz, durduğunuz hata çünkü en pahalı enerjiyi siz kullanıyorsunuz. Sanayi tarifesi ise en pahalıdan bir tık ucuzsunuz. OSB de iseniz durum biraz farklı.

İlla geri dönüş yılı soranlar için yazının başında vereyim, yormayayım, eğer yazının sonuna kadar okurda, düzgün bir sistem kurdurur iseniz;

Ticarethane tarifesi 2,5yıl, Sanayi tarifesi 3,5 yıl, OSB 5 yıl da geri dönebilir. Niye  dönebilir? Çünkü sadece kurulum,kurulum sonrası, yok OPEX yok ROI (Return on Investment), olmadı Capex , gereksiz, girmeyelim bu kadar detaya, yıllık enerji üretimin, yıllık tüketimin ilk etken. Çünkü aylık mahsuplaşıyorsun ve her abone tipinde tüketmek zorunda olduğun enerji maliyetin ile satacağın enerjinin getirisi aynı değilde ondan. Tabi bu kadar basit değil ama ne yapayım, sektör seviyor kaç yılda geri döner sorusunu….

Bak ne anlatacaktım konu gene nereye geldi. Neyse yatırım mantıklı, yapın, hatta açık teklif size , çatınız ve sözleşme gücünüz var ise, beni arayın, çatınızı kiralayayım. Biz kuralım, siz elinizi cebinize atmayın, nasıl teklif?

Saha tipi ges kurarken en çok üstünde durduğum konulardan biri, sahanın sorunsuz kurulmasıydı çünkü sahalar dağ başlarında olduğu için müdahale ciddi sorunluydu, ve bizim en yakındaki bir sahaya bile ekip sevk etmemiz günlük ciddi maliyetler alabiliyordu.

Bu nedenle saha tipi bir ges tesisi kurulduğunda aklıma ilk gelecek onu bir daha gitmeyecek, arızalanmayacak şekilde projelendirmek ve uygulama yapmak oluyordu. Sektördeki tüm paydaşlarımıza sürekli hatırlatıyordum, ekonomi yapmak için kötü tesis kurmayın, daha pahalı olur, diye.

Bu nedenle çatıya geçtiğimizde, ucuzluk adına, ekonomi maskesi ile kötü yapıları olabileceğini biliyorduk, ama genel kanı tesisin ufak tefek durması çok önemli değil gibi gözükmeye başladı. Çünkü çatı tipi GES ter sanayi tesisleri şehir içindeki tesisler olacaktı müdahale,  çok sorunlu olmamalıydı, sonuçta her fabrikada veya yakında elektrik ekibi bulunurdu.

Ancak kurulumlar başladığında, firmalar bir şey fark etti,  burada ciddi bir sorun daha var gibiydi.  Çatı tipi GES’ lerin daha ucuza mal olmasını sağlayan çatı burada başka bir sorun kaynağıydı. Kurulum yapılacak çatı ciddi problemli olabilirdi , belkide bu çatı bundan 20 yıl önce kuruldu ve siz adama 25 yıl çalışacak bir tesis söz veriyorsunuz.  (Çatının 45 yıl daha dayanacağını varsayarak)

İyi de o çatı sağlam kalacak mı ?

Bir dakika ben bunu başka yazımda anlattım, çatıya önem vermemiz gerektiğini söyledim,  evet hatırlayanlar için teşekkürler, oldukça dikkatli ve potansiyel iyi yatırımcı gördüm sizi…

Çatı kaplama malzemesi ve çatının kendisi önemli iyi de biz o güneş panelleri çatıya nasıl ve neyle bağlıyoruz?  Hiç düşündünüz mü ?

İşte bu yazı asıl konusu,  Bu güneş paneli çatıya nasıl bağlıyoruz, orada durur mu? Yada başka deyişle Dost nasıl Düşman olur?

Şimdi önce malzemeyi tanıyalım.

Alüminyum Konstrüksiyon, (Yazımız bilimsel bir makale, yada eğitim dokümanı olmadığı için, gerçi pek çok dokümandan daha çok hayat kurtarır gibi gelse de, neyse, eğimli çatı, düz çatı, yok trapez, yok sandiviç panel demiyorum, merak eden araştırabilir, hatta sorsun anlatırım)

Temelde ; Çatınıza bağlanan alüminyum profiller, ara parçalar vidalar ve klempler, bu kadar , başka, yok valla, elimizdekiler bu …

Şimdi çatı tipiniz burada çatı sağlamlığınız kadar önemli, ancak siz işi daha proje olmadan kw birim fiyatı ile verdi iseniz, bakınız kw kilosu kaça yazım ?

Kurulum firması taş yemeyecek sonuçta, en ekonomik olanı seçecek, bizim dilde bunun tercümesi, en ince en kısa, en ucuzu verenden alınan profil demek oluyor.

İyide bunun rüzgar dayanımı? Çatıya zararını geçtim, çatıda nasıl duracak ki?

Zaten tutmasa silikon denen bir şey var, basarız dimi?

Hayır eğimli çatıda vidaladın, silikonladın ya düz çatı?

Yürüyen sistemlere güzel bir örnek, aşağıda bunun uçan versiyonu var.

Farkettiniz mi? Bunlar gezen paneller, en organikinden, bir dakika , bunlar sabitmi kalmalı, basarız iki çelik dübel, çatımı delinir, ama panel yürüsün mü?

Yürümesin ama uçmasında, o zaman ne yapıyoruz?

Önce doğru proje ile başlıyoruz, bu ilk adımımız. Sonraki adım doğru malzeme…

Malzeme incelemeye devam edelim.

Aradaki farkları görüyor musunuz?

Bu gördüğünüz klemp alt bağlantısı için iyi bir örnek, genelde bunun yerine, sadece paslanmaz civata ve somun ikilisi, fiber somun gibi isimler ile kullanılır. Sahada yeterli gibi gelsede, bazen aşırı şiddetli rüzgarlarda ;

Bu hale gelebilir ve sonuç uçan paneller olması kaçınılmazdır.

Sahada olacak olan bu yada bunun biraz fazlası olarak göze çarpar. Panel uçar, sağa sola çarpar, maddi hasar verir. Ama çatıda böyle olmayacaktır. Çatıdaki düşman korku filmi olarak +18 vizyona girer çünkü.

20 kg cam ve alüminyum çerçeveli uçan kütle aşağıdaki kurban için ölümcüldür çünkü…

Kısa ve öz, önce doğru proje, sonra doğru firma ve denetim. Ve küçük rakamlardan tasarruf etmek adına güvenlikden ödün vermemek, çatı geslerde, çatıdaki düşmandan korunma yolları.

Köşe Yazarı

Cüneyt S. Güngör

Müşavir Elektrik Elektronik Mühendisi
Yenilenebilir Enerji Uzmanı

cuneyt@csgenerji.com

cüneyt selcuk güngör

3 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir