Elektrik fiyatlarının artması ve ileriye yönelik artacağı beklentisi ile birlikte çatılara kurulacak güneş enerji santrallerinin sayıları artma eğilimine girecektir. Evrak prosedürlerinde yapılan ve yapılacak olan iyileştirmeler ile çatı ges pazarı hak ettiği noktalara gelecektir.

Çatı güneş enerji santralinin ürettiği enerji fazlasının şebekeye satışı mümkün olmakla beraber kazanç sizi tatmin etmeyebilir. Örneğin bu durumda enerji fazlasını su ısıtmak için kullanabilir ve evinizin doğalgaz faturalarının düşmesini sağlayabilirsiniz. Bu konuda daha önce yazdığım makelemi :https://www.enerjiportali.com/degisken-sartlara-uyumlu-solar-inverter-hibrit-inverter-incelemesi . Çatı Ges sistemlerinde dikkat edilmesi gereken birçok küçük detay bulunmaktadır. Piyasada satılan hazır sistemler gerçekten sizin ihtiyacınızı karşılayacak veya optimum verimde çalışacak ürünler olmayabilir. Zira bütün çatılar yön, eğim, lokasyon olarak farklı olabilir. Tasarım her çatı için ayrı ayrı yapılmalıdır. Hazır sistem (örneğin 4 panel 1 inverter 50 metre kablo ) belki sizin çatınızda inverter verimli çalışmak için 5 panele ihtiyaç duyacak ?? ezberden iş yaparak optimum verimi yakalamak oldukça zordur. Bu yazımda Çatı ges sistemlerin kullanabileceğiniz solar inverterleri artılarıyla eksileriyle anlatmaya çalışacağim.

Çatı Ges için yaygın kullanılan inverterler dizi(string) inverter diyebiliriz. Kurulumunun oldukça basit oluşu ve fiyat performans olarak uygun oluşu dizi inverterleri tercih nedeni yapmaktadır. Özellikle yatırımcılarımızın maliyet odaklı yaklaşımları dizi inverterlerin tercih nedeni olmaya devam edeceklerini göstermektedir. Dizi inverterlerinde kendi içerisinde ayrıldıklarını söyleyebilirim . Burada dikkat edilmesi gereken nokta kaliteli ve satış sonrası konusunda müşteriye değer veren firmaların tercih edilmesidir.

Gelelim negatif noktalara ; dizi inverterlerde birçok panel birbiriyle etkileşimli olarak çalışmaktadır, yani bağımsız değildir. Bu nedenle bağlayacağınız panel adetlerinin aynı olması , kurulum açısının ve yönünün aynı olması tavsiye edilmektedir. Güneş panelleri üzerinde oluşan bir gölge, diğer panellerin üzerinde de oluşmuş gibi tüm sistem gücünü aşağı çeken bir durum oluşturmaktadır .( Örneğin 10 adet paneliniz dizi invertere bağlı, bir adet paneldeki güç %70 e düşerse,(gölgelenme veya bozulma kaynaklı) diğer 9 adet panelden de %70 güç alabilirsiniz.) bunun nedeni inverterin çalışma mantığından kaynaklanmaktadır. Bu sebepten gölgelenmenin olacağı kurulumlarda dizi inverterin panel bağlantıları çok iyi tasarlanmalıdır. Yine aynı şekilde, panellerinizde negatif toleransta çalışan bir panel varsa diğerleri pozitif toleransta olsa bile , üretimi aşağıya doğru çekecektir.

Çatı yönleri farklı farklı ise panellerin hepsini birleştirip tek bir güç devresi olan (mppt) invertere bağlanması da güçte kayıplara neden olacaktır. Ayrıca panellerden üretilen enerjiyi dizi bazında izleyebilirsiniz. 10 panel bağlı ise 10 panelin toplamından gelen güç görülebilir. Tek tek panelleri görme şansınız maalesef bulunmamaktadır. Şehir şebekesi kesildiğinde panellerden gelen gücü kesme gereksinimi bazı ülkelerde zorunludur. Bu şartı yerine getirmek için harici donanımlara ihtiyaç duyulmaktadır.

Mikro inverterler

Mikro inverterler dizi inverterin aksine her bir panelin altına monte edilen , panel bazlı DC AC(220v) dönüşüm yapan cihazlardır. Solar paneller birbirinden bağımsız olarak AC çıkış gücü verebilmektedir. Ayrıca Herhangi bir panelde oluşacak gölge veya bozulma sadece o solar paneli etkiler, diğer paneller olabildiğince çok çıkış gücü vermeye devam edecektir. Fotovoltaik paneller çatının farklı yerlerine farklı açılarda ve farklı güçlerde yerleştirilebilir. Bu durum çatı ges konusunda esneklik sağlamaktadır. Örneğin 280wp lik paneliniz bozulduğunda yerine 330wp panel koymak mümkündür. İzleme konusunda ise her bir paneli ayrı ayrı görme şansınız mümkündür. Böylece arıza tespiti veya panellerde güç düşüşü (PID ,LID gibi ) erken fark edilebilir. Şehir Şebekesi kesildiği durumda çatıda yüksek voltaj da olmayacaktır.

Optimizer + inverterler ;

Bu cihazlar genellikle mikro inverterler ile kaşılaştırılır. Yapısal olarak hem mikro inverter hem de dizi invertere benzerlik gösterirler. Solar panellerin altında küçük optimizer üniteleri vardır ancak bunlar DC den DC ye dönüşüm yapmaktadır. Bu noktada mikro inverden ayrılırlar. Sonrasında optimizer bağlanmış paneller sadeleştirilmiş bir invertere bağlanırlar.İnverter maksimum güç noktasını bulan bir devre içermez (mppt) bu özelliği ile de standart bir dizi inverterden ayrılırlar. Her bir paneli ayrı ayrı izleyebilme farklı yönlerde ve farklı açılarda ve farklı güçlerde kurabilme esnekliği vardır. Böylece hata tespiti kolaylaşır. Geleceğe yönelik tasarımlar mümkündür .Örneğin solar panellerinden bir tanesi 3 yıl sonra bozulduğunda yerine yeni çıkmış 450wp lik bir panel bağlamanız olasılık dahilindedir.Hem inverter hemde optimizer almak ilk yatırım maliyeti açısından size yüksek gelebilir.

Sonuç:

Yukarıda belirttiğim özelliklerden size göre doğru ürünü bulmanız açısından yardımcı olabilir .Ben panellerin tek tek ne ürettiğini görmek istemiyorum, gölge durumu yok , özel paneller kullanıyorum PID veya benzeri efektlerden etkilenmiyor , ilk yatırım maliyetimde düşük olsun diyorsanız dizi inverter sizin doğrunuz olabilir.

Ben bütün panelleri tek tek görmek istiyorum. Çatımda birçok farklı açıda birçok panel yerleşmesi gerekiyor. Bacalar ve ağaçlardan kaynaklı gölgelenmeler var. Maliyet benim için birinci planda değil diyorsanız mikro veya optimizerli çözüm sizin doğrunuz olabilir.

Not olarak belirtmekte fayda var dizi inverter üreticilerinin de optimizer firmaları ile yaptıkları anlaşmalarla , dizi inverterlere de gölge konusunda ,yerleşim konusunda ve izleme konusunda ürünlerine esneklik kazandırılabiliyorlar. İnverter seçimi ile ilgili bu makalem de size yardımcı olabilir: https://www.enerjiportali.com/dogru-solar-inverter-secim-rehberi/

Kerem Çilli
Teknik Destek Mühendisi
0544 8388222
keremcilli@technicall.com.tr

http://www.keremcilli.com/

http://www.technicall.com.tr/