30 Bin Üyemize Katılın
E-Bülten yayınlarımız için abone olun.
kontek enerji


Aydınlatmada LED Lamba Kullanılmasının Avantajları

Köşe Yazısı- Prof. Dr. Mustafa Öztürk

Aydınlatma amacıyla kullanılan akkor ve halojen lambalar enerji savurgan aydınlatma cihazlarıdır. Akkor ve halojen lambalar elektriğin sadece %5-10’ni aydınlatma amacıyla kullanır. Bu lambaların ömrü ortalama 2 yıldır. Flüoresan lambalar ise elektrik enerjisinin %25-40’ini ışığa çeviriyor.

Fosil yakıt (kömür ve doğal gaz gibi) kullanan termik santrallerde üretilen 1 kWh elektrik enerjisinin kullanılmasıyla yaklaşık 443 gram sera gazı CO2 salımı olur. Kısaca aydınlatmada tüketilen her kWh elektrik enerjisi için 443 gram sera gazı CO2 salımı olmaktadır.

2013 yılı verilerine göre her bir konutta ortalama yıllık elektrik tüketimi, 1528 kWh’dır. Bu elektrik enerjisinin yaklaşık %29’i aydınlatmada tüketilmektedir. Buna göre konut başına ortalama 443 kWh/yıl elektrik enerjisi aydınlatma amacıyla kullanılmaktadır. 29.438.169 konutta aydınlatma için tüketilen elektrik enerjisi miktarı ise yaklaşık 13 milyar kWh/yıldır.

Ofis, otel, gösteri merkezi, alışveriş merkezleri ve endüstri tesisleri gibi yerlerde toplam tüketilen elektrik enerjisinin sırasıyla yaklaşık %20-40, %27, %7-7.3, %30 ve %10 civarındadır. 

Türkiye’de, 2015 yılı verilerine göre, sokak, cadde, karayolu, alt-üst geçit, meydan, köprü, otoyol, tünel ve park-bahçe gibi yerlerde aydınlatma amacıyla kullanılan 7 milyon adet aydınlatma armatürü ile elektrik enerjisi tüketim miktarı 3 milyar 448 milyon 156 bin 387 kWh’dır. Toplam elektrik enerjisinin %2’i sokak aydınlatmada kullanılmaktadır. Özellikle geceleri akılsız sokak aydınlatmada tüketilen elektrik enerjisi miktarı maksimum miktara ulaşmaktadır. Tünel gibi yerlerde ise sürekli akıllı aydınlatma yapılmamaktadır.

Türkiye’de tüketilen toplam elektrik enerjisi içinde aydınlatmanın payı %20 civarındadır. Türkiye’de 2017 yılı verilerine göre elektrik enerjisi tüketimi 294,9 milyar kWh’dır. Buna göre aydınlatmada tüketilen elektrik enerjisi miktarı yaklaşık 59,98 milyar kWh’dır.

Akkor lamba, halojen lamba, enerji tasarruflu floresan lamba ve LED lamba kullanım ömürleri, atık enerji miktarları ve elektrik enerjisi tüketimleri Şekil 1’de verilmiştir. Şekil 1’de görüldüğü gibi 100 W’lık akkor lamba aydınlatma kullanma yerine 20 W kapasiteli LED lamba ile aynı kapasitede aydınlatma yapılabilmektedir. Yani %80 elektrik enerjisi tasarrufu sağlanmaktadır.

Konutlarda aydınlatmada akkor lamba yerine LED lamba kullanılsa yıllık elektrik enerji tasarrufu 10,4 milyar kWh olacaktır. Buna göre, 1400 MW kapasiteli yeni termik santrallerin kurulması ve yılda 4 milyon 6 yüz 7 bin (4,607 106) ton sera gazı CO2 salımı önlenecek, doğal kaynaklar korunacak ve fosil yakıtta dışa bağımlılık azalacaktır.

LED lambaların kullanım süreleri (ömürleri) oldukça yüksektir (Şekil 1).

Şekil 1. Aydınlatmada Kullanılan Lambaların Karşılaştırılması

Aydınlatmada enerji savurganlığına son vermek için okullar, AVM’ler, hastaneler, yurtlar, ofisler, oteller, ibadethaneler, gösteri merkezleri gibi yerlerde en büyük giderlerden birisi aydınlatmada kullanılan elektrik enerjisidir. Yukarıda sıralanan çoğu yerlerin aydınlatılmasında enerji savurgan akkor ve halojen ampul kullanılmaktadır. Buralarda, akkor ve halojen lambalar yerine LED lambalar aydınlatmada kullanılsa elektrik enerjisi tüketimi 5 kat azalır ve önemli miktarda elektrik enerjisi israfına son verilir, doğal kaynakların tahrip edilmesi önlenir, yeni termik santrallerin kurulması önlenir ve sera gazı CO2 salımı artırılmaz.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı binasında LED aydınlatma dönüşümü çalışması, 2018 yılı başlarında, başladı. Aydınlatmada elektrik enerji tüketimi 626.710 kWh’dan 176.290 kWh düşürülmesi planlandı, çalışma tamamlandığında yılda 450.420 kWh elektrik enerjisi tasarruf edilecektir. Bu çalışma ile 199 bin 536 kg/yıl sera gazı CO2 salımı önlenecektir. Tüm kamu kurumları ve belediye binaları LED aydınlatmaya geçerek 1/5 oranında elektrik enerjisi tasarruf ederek ve sera gazı CO2 salımı azaltarak vatandaşa örnek olabilirler.

Diğer yandan, Türkiye’de sokak, cadde, karayolu, alt-üst geçit, meydan, köprü, otoyol, tünel ve park-bahçe gibi yerlerin aydınlatılmasında akkor ve halojen lamba yerine LED lamba kullanılsa yaklaşık 460 MW kapasiteli yeni bir termik santral kurulmasını ve yılda 1 milyon 527 bin ton sera gazı CO2 emisyonu önlenir ve ekonomide ciddi tasarruf sağlanır.

Sadece sokak ve konut aydınlatmalarda akkor ve halojenli lambalardan LED lambalara geçiş yapılsa ve bu teşvik edilse 1860 MW kapasiteli yeni termik santral kurulması, yılda 6 milyon 124 bin ton sera gazı CO2 salımı önlenir. Ayrıca;

  • Buzulların erimesinin,
  • Aşırı sıcakların ve sel felaketlerinin oluşmasının,

önlenmesine yardımcı olunur.

Diğer yandan, Türkiye’de sokak ve konut aydınlatma yanında, endüstri, oteller, alışveriş merkezleri, OSB’ler, ofisler, tüm kamu kurumları, belediyeler ve diğerleri, LED aydınlatmaya geçse ciddi miktarda elektrik enerji tasarrufu sağlanır ve sera gazı CO2 emisyonu önlenir, enerji güvenliği artar ve enerjide dışa bağımlılık azalır.

İlaveten, aydınlatmada LED lamba kullanılması halinde;

  1. 15-20 yıl gibi uzun ömürlü ve dayanıklı olacak,
  2. Atık tehlikeli olmayacak,
  3. Cıva veya başka tehlikeli kimyasal içermeyecek,
  4. Soğuk olacak,
  5. Düşük fatura gelecek.

Enerji tasarruflu floresan lambalar cıva gibi tehlikeli kimyasal içerdiği için kullanım sonucu tehlikeli atık sınıfına girer. Floresan ve enerji tasarruflu lambaların ayrı toplanıp özel olarak bertaraf edilmesi gereklidir. Cıva kirliliği çok tehlikelidir.

LED ampul, bir veya 2 yıl içinde kendini amorti edebilir.

Amerika, sokak aydınlatması LED aydınlatma dönüşümüne geçerek yılda 6 milyar dolar enerjiyi tasarruf etmeyi planlamaktadır.

Diğer yandan sokak, park-bahçe ve caddelerde akıllı aydınlatmaya geçildiği zaman geceleri ışık kirliliği ve göçmen kuşların telef olması önlenir. Şehir aydınlatmada akıllı aydınlatma sistemine geçerek %30, LED lamba kullanarak toplamda %80 elektrik enerjisi tasarruf edilebilir ve çevresel etkiler minimize edilebilir.             

Prof.Dr. Mustafa ÖZTÜRK
Teknik Danışman
prof.mozturk@yahoo.com

2 yorum

  • fırat gül dedi ki:

    Elinize sağlık… Çok aydınlatıcı bir yazı.

  • murat dedi ki:

    geçen yolda patlak bir sokak lambası gördüm. üzerinde 250 watt yazılı idi. bu lamba bütün gece yanıyor.kabaca bulunduğumuz mahlledeki direk sayısını hesapladım tahmini 75 kw lık bir tüketim buldum.takribi bir rakam bu tabii. ama baya ciddi bir tüketim oluyor. evdeki tüketim gece belli saatten sonra azalır dolap vs devam eder.lamba tv kapanır. ama sokak lambaları ise sabaha kadar açık. neden led lamba ile değiştirmiyorlar veya takmıyorlar. yetersizmi geliyor led lambanın sokak aydınlatması

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir