Antimon Nedir? Kullanım Alanları Nelerdir?

Antimon (Sb) periyodik cetvelin VA grubunda konumlanan, mavimtrak gümüş beyazı renkte metal bir elementtir.

Normal şartlarda Doğada serbest şekilde, gümüş ve arsenikle birlikte yer alabilen antimon daha çok stibnit (Sb2 S3) olarak bulunur. Oldukça Kırılgandır; kimyasal özellikleri arsenikle benzeşmektedir. Isı ve elektriği arsenikten daha iyi iletir.

Antimon Havadan etkilenmez, ancak yüksek sıcaklıkta Sb2O3’e dönüşür. Stibnitin ısıtılıp demirle ya da kavrulup oksidinin odun kömürüyle indirgenmesiyle elde edilir. Hidroklorik asitte çözünmez, altınsuyunda çözünür. Antimon Derişik sülfürik ve nitrik asitle tepkimeye girer. Genellikle, kurşunu sertleştirmek için kullanılır. Bileşikleri, boya, kibrit, maytap, ateşe dayanıklı malzeme ve ilâç yapımında kullanılır.

Antimon Nasıl Keşfedildi Tarihçesi Nedir?

Antimon kullanımına tarihte ilk kez MÖ 3100’lü yıllarda rastlanmış. Antimon içeren mineraller, boyasal özelliklerinde faydalanılara o tarihlerde gözlere sürme çekmek için kullanılmış. Mısır’da rastalanan arkeolojik kazıda MÖ 3000’li yıllarda yapıldığı tahmin edilen vazonun antimon ile kaplandığına rastlanmıştır. Paris bulunan Louvre Müzesi’nde sergilenen 5000 yıllık bir vazo antimon içerir. Antimonun madde olarak keşfi ise16. yüzyılda gerçekleşmiştir.

Antimon için; İtalyan metalürji uzmanı Vannoccio Biringuccio, 1540 yılında antimonun kimyasal özelliklerini içeren bir makale yayınladı. 1604 yılında Alman keşiş ve simyacı Basil Valentino, yayınladığı bir simya kitabında antimonun zehirleyici özelliğinden bahsetti. Ancak bu kitabın gerçek yazarının Alman tuz üreticisi Johann Thölde olduğu öne sürüldü. Yıllar sonra 1707 yılında ise, Fransız kimyager Nicolas Lemery, antimonla ilgili bir kitap yayınlayarak özellikleri ile ilgili daha ayrıntılı ve geniş bilgiler verdi. Antimon ve bileşiklerinin ilk bilimsel tanımı olarak Lemery’in araştırması kabul edilir.

Antimonla ilgili bazı tarihler şunlardır;

  • Eski Mısır ve Arap ülkelerindeki kadınlar, antimon içeren stibium (antimon sülfür) maddesini kaşlarını boyamak için “sürme taşı” olarak kullanmış.
  • 1892 yılında Herbert Gladstone tarafından verilen bir konferansta antimonun yumuşak ve kırılgan özelliğinden bahsederek sanat ürünlerinde kullanılabileceğinden bahsedilmiştir.
  • 1930’lu yıllarda Çin’in Guizhou kentinde antimon, kısa bir süre sikke yapımında kullanılmış.
  • Antimonun tarihteki adı Latince “stibium”dur. Bu sebeple simgesi de “Sb”dir. Antimon ismini ve simgesini veren isim ise Jöns Jacob Berzelius’tur. Yunanca karşılığı, “yalnız değil” veya “yalnızlığa karşı” anlamındaki “anti monos” sözcüğüdür.

Antimon Nerelerde kullanılmaktadır?

Antimon’un genel kullanım alanı Demir alaşımlarını sertleştirmektedir. Lehim, maskara, kızılötesi dedektörleri, diyotlar, kablo kaplamaları, kurşun piller, plastik ve çeşitli kimyasalların yapımında da kullanımı vardır. Seramik emaye ve cam boyamasında da kullanılır. Ayrıca ilaç sektöründe de çeşitli kullanım alanları bulunmaktadır.